English

Op grote hoogtes

Een verblijf op grote hoogte kan voor problemen zorgen omdat de lucht weinig zuurstof bevat. De verschijnselen van hoogteziekte tijdig herkennen en ernaar handelen, voorkomt ernstige klachten.

Acuut zuurstofgebrek
Een eerste symptoom van hoogteziekte is duizeligheid. Mensen voelen zich licht in het hoofd, ze zien minder en kunnen flauwvallen.

 

Acute hoogteziekte (AMS)
De gevoeligheid voor acute hoogteziekte verschilt per mens. Wel komt de ziekte even vaak voor bij mannen, vrouwen en kinderen. Een luchtweginfectie is een mogelijke risicofactor. Tussen het optreden van hoogteziekte en lichamelijke fitheid bestaat overigens geen verband. AMS ontstaat als gevolg van lage luchtdruk en lage zuurstofdruk. Eén tot zes uur na een snelle stijging tot boven 2000 meter kan hoofdpijn opkomen en deze verergert bij voorover bukken. Ook verminderde eetlust, misselijkheid en braken komen voor, naast moeheid en zwakte. Soms krijgt iemand koorts, vooral als er sprake is van longoedeem. Hoogteziekte lijkt op de verschijnselen van een kater na een avond stappen. Kenmerkend is ook dat mensen vocht vasthouden. Dit komt vaker voor bij vrouwen. Acute hoogteziekte kan overgaan in hersenoedeem.

 

Hersenoedeem (HACE)
Mensen die vanuit acute hoogteziekte of longoedeem neurologische symptomen ontwikkelen, krijgen als diagnose hersenoedeem. Dat uit zich in ongecoördineerde bewegingen, bewustzijnsstoornissen en coma. Hoofdpijn, misselijkheid en braken kunnen optreden maar dat hoeft niet. Onbehandeld kan HACE leiden tot de dood.

 

Longoedeem (HAPE)
Het meest fatale stadium van hoogteziekte is longoedeem. In het begin heeft het slachtoffer een droge hoest, minder uithoudingsvermogen, kortademigheid bij inspanning en rochelt hij een beetje. Later ontstaat een productieve hoest, kortademigheid in rust en algehele zwakte. Daalt het zuurstofgehalte in het bloed verder, dan raakt het slachtoffer in coma en overlijdt. Vaak zijn het sterke, fitte mensen die door longoedeem worden geveld. Kenmerkend is een verslechtering van de situatie ’s nachts, vooral na de tweede nacht op grote hoogte.

Longoedeem is in principe vrij eenvoudig te behandelen met zuurstof en afdalen. Dat mensen eraan overlijden heeft vaak te maken met het niet tijdig herkennen van het ziektebeeld, een verkeerde diagnose of de onmogelijkheid om af te dalen.

 

Andere risico’s
Een verblijf op grote hoogtes kan behalve hoogteziekte ook andere lichamelijke klachten teweeg brengen:

  • Slapeloosheid komt veel voor op reizen op grote hoogte. Vaak treden tijdens de slaap ook ademhalingspauzes op. Een lage dosering acetazolamide (Diamox®) kan dit voorkomen. Slaapmiddelen worden sterk afgeraden.
  • Perifeer oedeem: het opzwellen van gezicht, armen en benen door vocht is een bekend verschijnsel. Het verdwijnt vanzelf na afdalen.
  • Afwijkingen in het netvlies (retina) kunnen zich voordoen. Deze verdwijnen meestal tien tot veertien dagen na het afdalen.
  • Trombose is vaker beschreven op grote hoogtes. Risicofactoren zijn uitdroging, kou en inactiviteit.
  • Bronchitis: de droge lucht kan de luchtwegen irriteren. Hierdoor maakt het lichaam extra veel slijm aan.
  • Sneeuwblindheid (ultraviolet keratitis) is extreem pijnlijk maar de verschijnselen trekken vanzelf weg binnen 24 uur. Een zonnebril dragen voorkomt klachten.

 
Wat kunt u doen?
Tot een hoogte van 2500 kunnen mensen relatief snel stijgen. Om het lichaam te laten acclimatiseren is het verstandig de dag erna rust te houden. Stijg vervolgens niet meer dan 300 meter per dag (slaaphoogte) en blijf na iedere klimdag een dag op gelijk niveau. Zorg verder voor een koolhydraatrijk dieet en voor voldoende drinken. Per 1000 meter stijgen is een liter extra vocht per dag nodig. Tabak, alcohol, slaapmiddelen en medicijnen die de reactie beïnvloeden zijn op grote hoogtes sterk af te raden. Ook overdreven lichamelijke inspanning is onverstandig.


Medicijnen
Soms kunnen bepaalde medicijnen hoogteziekte voorkomen. Mensen die er eerder last van hebben gehad, kunnen op doktersadvies acetazolamide (Diamox®) slikken. Verder kan het bij uitzondering worden voorgeschreven door een arts die de medische geschiedenis van de reiziger goed kent. Aangezien het middel dezelfde bijverschijnselen kan geven als hoogteziekte, is terughoudendheid geboden. Medicatie is in ieder geval geen vrijbrief om door te klimmen bij klachten. Dalen blijft in dat geval altijd noodzakelijk.

 

Onderstaande tabel geeft aan wat u het beste kunt doen bij:

 

Acute hoogteziekte (AMS)

Milde vorm:

  • niet stijgen
  • acclimatiseren op deze hoogte of dalen
  • paracetamol tegen hoofdpijn

Ernstigere vorm:

  • dalen
  • zuurstof toedienen

Hersenoedeem (HACE)

  • dalen of evacuatie
  • zuurstof toedienen
  • indien beschikbaar medicatie

Longoedeem (HAPE)

  • dalen of evacuatie
  • zuurstof toedienen
  • voorkom extra inspanning en afkoeling
  • indien beschikbaar medicatie

 

Kinderen
Kinderen kunnen net zo gevoelig zijn voor hoogteziekte als volwassenen. De verschijnselen zijn bij hen echter soms moeilijker te herkennen en dat verhoogt de risico’s. Wees bij reizen op grote hoogtes daarom extra alert op signalen als hangerigheid, eten weigeren, overmatig huilen en geïrriteerdheid en beschouw deze als eerste tekenen van hoogteziekte. De behandeling is gelijk aan die bij volwassenen (zie tabel hierboven).

 

Extra alert
Bij bepaalde lichamelijke condities kan reizen naar grote hoogtes specifieke risico’s met zich meebrengen. De belangrijkste zijn:

  • Chronische obstructieve longaandoeningen (COPD): kortademigheid verergert en de inspanningstolerantie daalt.
  • Coronaire hartproblemen: een verblijf op grote hoogte staat gelijk aan een inspanning leveren. Verder bestaat een verhoogde kans op decompenseren.
  • Hypertensie: geen specifieke problemen, de bloeddruk lijkt iets te stijgen.
  • Sikkelcelanemie: een verhoogde kans op sikkelcelcrisis en daarom af te raden. Alleen genetisch dragerschap van sikkelcelanemie ( zgn. Sikkelcel trait) is geen probleem.
  • Suikerziekte: veranderde behoefte aan glucose en insuline en dat verhoogt de kans op ontregeling. Sommige apparatuur werkt minder goed op grote hoogte.
  • Zwangerschap: Voor zwangeren bestaat bij een verblijf in de hooggebergte (2500 meter) een grotere kans op klachten van hoogteziekte. Middelen tegen hoogteziekte mogen echter niet gebruikt worden. Het is bij zwangeren daarom extra belangrijk om niet te snel te stijgen, om 4-5 dagen rust te nemen voordat u zich gaat inspannen en om zware lichamelijke inspanning te vermijden. 
  • Anticonceptie: geen data bekend over een verhoogde kans op trombose.
  • Oogoperaties: eerdere laserbehandelingen leveren geen problemen op. Raadpleeg bij andere visusaanpassingen met een oogarts.

 


Beluister hier de radiocolumn over hoogteziekte van dr. Overbosch

 

Deel & Print

Openingstijden

Maandag 8:30 - 16:30
Dinsdag 8:30 - 20:30
Woensdag 8:30 - 20:30
Donderdag 8:30 - 16:30
Vrijdag 8:30 - 20:30
Zaterdag 9:00 - 12:30
Telefonisch bereikbaar van
ma t/m vrij van 8.30 tot 17.00 uur

 

Adresgegevens

Travel Clinic
Zimmermanweg 7
3015 CP Rotterdam
Telefoon 010 - 704 5050
(Naast hoofdingang Erasmus MC)
travelclinic@erasmusmc.nl

Keuringen voor bedrijven
Maasboulevard 148
3011 TX Rotterdam
Telefoon 010 820 11 20
Meer informatie:
http://corporate.travelclinic.com

Travel Clinic is ISO 9001 gecertificeerd

Travel Clinic © 03/18. Alle rechten voorbehouden. Voorwaarden voor gebruik en uitsluiting aansprakelijkheid. 
Deze website maakt gebruik van cookies. Lees voor gebruik graag onze privacyverklaring.
Door gebruik te maken van de site bent u akkoord met deze voorwaarden.

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees voor gebruik graag onze privacyverklaring.
Door gebruik te maken van de site bent u akkoord met deze voorwaarden.
/privacy
Lees de privacyverklaring